Deze schaal (ook wel numerieke schaal genoemd) geeft de verhouding weer tussen de afmetingen op de kaart en de werkelijke afstanden op het terrein. Dit wordt aangegeven door een breuk waarvan de noemer aanduidt hoeveel malen kleiner een afstand op de kaart is in vergelijking met de werkelijke afstand op het terrein, bv. schaal 1/25.000. Dit betekent dat elke afmeting van het terrein, op de kaart 25.000 maal kleiner wordt weergegeven! Of omgekeerd, dat elke eenheid op de kaart in werkelijkheid 25.000 maal groter is. Dus 1 cm op de kaart is gelijk aan 25.000 cm op het terrein of 250 m of 0,25 km.

Het spreekt vanzelf dat je om gemakkelijk te rekenen, de afstanden omzet in kilometer. Immers, dit is de eenheid die je meest gebruikt voor de trektocht.

Voorbeelden

• Op de kaart met schaal 1/10.000 Is 10 cm op de kaart = 1 km op terrein.
• Op de kaart met schaal 1/20.000 is 5 cm op de kaart = 1 km op terrein.
• Op de kaart met schaal 1/25.000 is 4 cm op de kaart = 1 km op terrein.
• Op de kaart met schaal 1/40.000 Is 2,5 cm op de kaart = 1 km op terrein.
• Op de kaart met schaal 1/50.000 Is 2 cm op de kaart = 1 km op terrein.
• Op de kaart met schaal 1/100.000 is 1 cm op de kaart = 1 km op terrein.

Praktisch doe je het zo: om de waarde van 1 cm op de kaart, uitgedrukt in meter op het terrein te bekomen, neem je 2 nullen af van de noemer van de schaal.

Dus:

• schaal 1/40.000, 1 cm = 400 m
  
• schaal 1/25.000, 1 cm = 250 m
  

Omzetten in km is dan een klein kunstje. 1 km is 2,5 cm op een kaart van 1/40.000, en 4 cm op een kaart van
1/25.000.

Uit: Kaart en Kompas van Rik Daze (p21 en 22)